Merusja wist altijd dat haar gezin anders was. Terwijl andere kinderen op school niet konden wachten op Kerst, kerstliedjes zongen op school, het Kerstfeest vierden en spraken over Kerst cadeautjes, leefde ze in een huis waar december gewoon een maand als alle andere was.
Haar ouders waren Jehova’s Getuigen, beiden met leiderschapsfuncties binnen de gemeente. Hun leven draaide om het dienen van Jehova. Elke week waren er vergaderingen in de Koninkrijkszaal, en op vrije dagen gingen ze van deur tot deur te gaan. De meeste feestdagen worden als heidens beschouwd. Zelfs jaardagen worden niet gevierd maar ook geen jaarwisseling, dus geen vuurwerk.
Voor Merusja was dat de norm, maar ze zag wel de bewegingen om haar heen. De drukte in de stad, nichten die spraken over hun plannen, de feestjes, al het lekker eten in verband met de feestdagen. Maar Merusja kende niets anders.
“Altijd zo boring”, dacht ze, maar Meru had de leer en levensstijl met de paplepel meegekregen.
Stiekem genoot ze van de sfeer. Ze hoorde verhalen, luisterde naar mooie kerstliederen, zag de leuke Hallmark en andere Christmas movies en droomde ooit van een gezellige Kerst met vrienden en familie. Het bleef een verboden wereld waar ze alleen kon bewonderen, nooit aan mocht deelnemen.
Maar zoals vele tieners die in de kerk opgroeien, droomde ze van het leven daarbuiten. Die droom stond dichter bij werkelijkheid toen haar ouders vorig jaar in december besloten om drie weken naar Nederland te gaan voor een speciaal congres. Ze dacht dat het weer een saaie maand zou worden. Tot haar moeder zei:
“Je gaat naar tante Nella dan kan je samen met haar naar de bijeenkomsten.”
Tante Nella was een Getuige, ja, maar… niet zo streng. Haar man, oom Eddie, was niet echt gelovig. Hij ging af en toe wel naar de kerk.
Toen Merusja aankwam bij tante Nella was alles rommelig. Ze waren bezig met grote schoonmaak zoals veel Surinamers dat doen in december. In het weekend zouden ze naar de stad gaan om inkopen te doen.
Tante Nella kocht nieuwe gordijnen, handdoeken, vloermatten, tafelkleed, lakens, borden, en nog veel meer. Meru begreep het maar niet en vroeg: Jullie vieren Kerst?
Tante Nella zei ja hor, hebben we altijd gedaan. En Meru wist dat haar droom werkelijkheid zou worden.
Thuis aangekomen begonnen haar nichten met het strijken van de gordijnen met kerstmuziek op de achtergrond. Die dag waren ze in de avond klaar met de nieuwe gordijnen. Die avond zat ze met haar nichten op het balkon.
Het huis aan de overkant had al lichtjes, maar tante Nella zette nooit lichtjes om te voorkomen dat andere getuigen gingen praten. Meru was blij, maar aan de andere kant voelde ze zich ook schuldig. Ze dacht aan al die lezingen door de jaren heen.
Oom Eddie zorgde ervoor dat Meru geen enkele bijeenkomst miste om problemen met haar ouders te voorkomen.
De dagen die volgden maakte ze samen met haar nichten plannen voor al het eten tijdens de feestdagen. Ze keken naar Home Alone, gingen naar Kerst dinners met de collega’s van haar nichten. Ze versierden samen de kerstboom.
Merusja was daar met haar hart in een tweestrijd. Alles in haar geloof zei dat dit fout was. Maar haar ogen lachten toen ze de boom zag schitteren.
Op de avond van 24 hielp ze mee met koken. De keuken rook naar een heerlijke combinatie van pom, pastei en marmercake. Op 25 december stond iedereen vroeg op om te helpen in de keuken. Ze zouden masoesrijst eten met alles erop en eraan, kip in de oven, gemberbier kouseband, bakbanaan, peper en zuur. Alles met Surinaamse en buitenlandse kerstmuziek op de achtergrond.
Voor het eerst in haar leven voelde Merusja de warmte van samenzijn op Kerst op deze manier. Ze dronk, at, lachte, danste en zong mee, maar zodra ze later in bed lag, kwamen de schuldgevoelens. Ze pakte haar tablet, opende JW.ORG en keek een lezing over ware aanbidding. Haar hart klopte sneller. Maar dit was haar enige kans.
Merusja was in haar sas, bezocht Kerstconcerten en genoot. Op 31 december kwam de volgende test. Haar nichten maakten plannen om naar de stad te gaan om de pagara estafette mee te maken en later te feesten in de Domineestraat. Meru sloot haar ogen voor Jehova en was hoog buiten met haar nichten.
Ze ging en genoot van elk minuut.
Tegen 10u in de avond waren ze thuis. Tante Nella was al bezig in de keuken, dus de meisjes gingen gelijk aan de slag met pom, cake, bojo en het inleggen van kip voor de volgende dag. Tegen 5 minuten voor 12 besloot Alisha dat ze moesten aftellen naar het nieuwjaar. Ze pakte wijn en schenkte voor iedereen in. 10….9….8……3….2…1… Happy New Year en de pagara werd aangestoken. Oom Eddie had een grote doos vol vuurwerk gekocht en de meisjes genoten daarvan. Ze dronken en dansten met andere buurmeisjes tot 5u in de ochtend en gingen naar bed.
De volgende ochtend werd Meru wakker van het geluid van haar ringtone. Het was haar moeder. Ze glimlachte slaperig en nam op.
“Goedemorgen mama. Happy New Year” zei ze vrolijk.
Maar haar moeders stem klonk niet zacht.
“Waarom zie ik een filmpje van jou op Facebook op een Kerstconcert?”
Meru’s hart begon sneller te kloppen. Ze had nooit gedacht dat ze gezien kon worden op de video’s van andere gasten op alle feestjes waar ze ging. Maar zij was. Uit volle borst zingend ‘O, holy night. The stars are brightly shining’ met haar armen om de nek van Rianni en Alicia en een cup wijn in de hand.
Haar moeder zei niets meer. Alleen: “We praten als ik terug ben.”
De dagen die volgden waren zwaar. Ze had genoten, maar de prijs die ze betaalde was zwaar. Ze voelde zich schuldig, maar daarnaast kwamen haar boze ouders terug naar Suriname.
Tante Nella probeerde haar gerust te stellen. Maar Meru wist beter. Haar ouders maakten geen grappen met het geloof.
Op 4 januari waren haar ouders terug. “Merusja,” begon haar vader later in de avond, “wij hebben je grootgebracht in de waarheid. Jij weet wat Jehovah goedkeurt en wat niet. Jij weet dat feesten met een heidense oorsprong verkeerd is.”
Ze keek naar beneden. Haar keel voelde droog aan.
“Waarom heb je het gedaan? Nu kijken andere leiders naar ons alsof we geen goed voorbeeld geven”, zei haar moeder.
Merusja keek naar haar handen.
“Omdat ik het eens wilde meemaken, mama. Gewoon… hoe het is. Omdat het mooi leek. Iedereen was blij, samen, en ik wilde dat ook.”
Merusja had een zwaardere straf verwacht, maar ze mocht voorlopig niet meer bij tante Nella logeren. Geen films, geen telefoon, alleen vergaderingen en bijbelstudie.
Het was zwaar, maar die avond zat Merusja bij het raam. Buiten zag ze nog kerstlichtjes van de buren die niet waren weggehaald. Ze dacht aan de straf en hoe ze zou overleven zonder telefoon, maar al gauw gingen haar gedachten terug naar de tijd bij tante Nella. Ze sloot haar ogen en dacht aan de leuke tijd bij tante Nella en ze smilede. Dat gevoel van liefde, warmte en saamhorigheid vergeet ze nooit meer.
Ze voelde spijt, maar ook iets anders. Iets wat moeilijk te verklaren was.
“Het was zo leuk” fluisterde ze, “ik heb er eigenlijk niet zoveel spijt van.”
Ze keek omhoog naar de donkere hemel en zei: “Jehova, vergeef me”
Ze weet dat dit jaar alles weer anders zal zijn. Geen kerst, geen feest, geen lichtjes.
Maar diep vanbinnen wist ze dat die ene december 2024, haar eerste verboden kerst, altijd als een klein warm lichtje in haar hart zou branden.
—EINDE—