Emilio en ik hadden altijd gesproken over onze toekomst samen. We zouden een woning huren want we wilden onze privacy en vrijheid.
We maakten zelfs lijstjes met spullen die we zouden kopen voor ons huis, kleuren voor de gordijnen etc. Samenwonen met zijn ouders was NOOIT deel uit van dat plan.
Dus toen Emilio, een week voor het huwelijk zei: “Schat, we gaan voorlopig bij mijn ouders moeten wonen. Gewoon totdat we een plek vinden,” was ik stom.
Mijn smile was verdwenen. Ik hield mijn kan met stroop steviger was, omdat ik niets stoms wilde doen. Ik hoorde de rest van zijn uitleg niet eens meer. Ik keek hem gewoon strak aan, terwijl ik probeerde te ademen.
Ik wilde schreeuwen, die kan op hem gooien en het uitmaken, maar in plaats daarvan nam ik een slok stroop en zei: “Eén maand, Emilio. Je hebt precies één maand om een plek voor ons te vinden. Daarna, als er niets verandert, ga ik weg.”
We trouwden toch. Maar ik had mezelf voorbereid, precies zoals mijn vriendinnen me hadden gezegd. “Vertrouw die glimlachen niet,” zeiden ze. “Blijf in je eigen lane. Je bent met je man getrouwd, niet met zijn familie.”
Vanaf de eerste dag vond ik haar lastig.
’s Ochtends keek mijn schoonmoeder hoe ik thee zette. “Nee, nee, niet in een kan. Gebruik die mokjes daar boven” zei ze. Of ze stond naast het fornuis terwijl ik kookte en legde me uit hoe ik sopropo moest snijden, dat ik eerst die kip moest bakken.
Elke keer slikte ik mijn irritatie weg. ‘A vrouw ja e test mi baa Gadu’ dacht ik elke keer.
Dus gaf ik korte antwoorden, vermeed lange gesprekken en bleef uit de woonkamer, tenzij het echt nodig was.
Maar de kleine “correcties” bleven komen. Hoe ik kleren vouwde. “A no so ye faw wan pangi ye meisje” (een pangi wordt niet zo gevouwen hor), Hoe ik de tafel dekte. “Iem poti yu mang njang altijd apart”. Zelfs hoe ik met Emilio sprak “Mati kon”, riep ze me dan en zei: “Manengee a lobi te ye taki so anga den, taa leisi ja moe taki so moo ye. Tei taki switi anga den dee moo aliki” (mannen houden niet ervan als je zo tot ze praat, een andere keer moet je hem niet zo aanspreken. Als je op een lieve toon praat luisteren ze beter).
Op een avond vond Emilio me huilend in onze kamer. “Schat, no focus mi mma, ze bedoelt het goed,” zei hij zacht. “Wees gewoon geduldig, dalijk wo froisi.”
Ik wilde hem geloven. Maar de spanning stapelde zich op.
Drie weken later a san be kon sai. Ik was groenten aan het snijden toen ze naar me toe kwam en het mes uit mijn hand pakte, ze heeft nieteens gevraagd of iets gezegd. “Kom soi ju fa ie kan koti a groentoe ja moo bun” (laat me je wijzen hoe je deze groente beter kan snijden), zei ze met een smile.
Ik weet niet wat me overkwam. Maar mi toto eng (ik duwde haar), harder dan ik bedoelde. A bangula (wankelde) even. Aan haar ogen kon ik zien dat ze was geschrokken. Ik was ook geschrokken en begon sneller te ademen, mijn handen trilden.
Emilio rende naar binnen toen hij haar hoorde gillen. Zijn gezicht stond strak van woede. “Ey, ye law, gwa doo direct,” (ey, ben je gek, ga gelijk eruit) zei hij. “Ie ne kon dis mi mma ien eng oso.”
Ik huilde en smeekte, maar toen ik zijn boosheid zag, pakte ik gewoon mijn tas en vertrok.
Iedereen was geschrokken. Niemand kon begrijpen hoe ik, dat respectvolle, zachtaardige meisje dat ze kenden, zoiets kon doen.
Dagenlang bleef ik bij een vriendin. Emilio belde niet. Zijn ouders belden niet. Ik deed alsof het me niets deed, maar naarmate de dagen weken werden, werd ik bang. Mijn huwelijk had nog geen twee maanden standgehouden.
Tot er op een middag werd geklopt op de deur. Het was mijn schoonmoeder.
Ik verwachtte harde woorden, hoe ik haar zoon niet verdiende ofzo, maar ze kwam binnen, ging op mijn bed zitten en vroeg zacht: “San pasa angai?” (Wat is er met je gebeurt)
Het leek vreemd, maar ik begreep die vraag, want ik was niet zo. Ik begon te huilen en vertelde haar over alle waarschuwingen van mijn vriendinnen over schoonouders en samenwonen met ze.
Ze luisterde, en zei toen iets wat ik nooit zal vergeten: “A na bun ja bun. A wani mi wani leli yu sani enke fa mje leli mi meisje. Ja mi boi vrouw, dat wan taki ja mi meisje giem paadong efu a fasi fa mi libi be meke ie fii wan fasi” (Het is niet dat je niet goed bent. Ik wilde je alleen dingen leren, zoals ik mijn eigen dochter heb geleerd. Jij bent de vrouw van mijn zoon, wat betekent dat je ook mijn dochter bent. Het spijt me als ik je het gevoel heb gegeven dat dat niet zo was).
Ik huilde en we omhelsden elkaar. Voor het eerst zag ik haar niet als “de vijand,” maar als een moeder. Ik had zelf nooit een moeder gehad die me die dingen leerde. Dus besloot ik te leren.
Ik dacht dat Emilio me zou vergeven als hij dit hoorde. Maar hij wilde niets van we weten. Na een maand en twee weken verhuisde hij naar een nieuw appartement. Hij vertelde me niets.
Mijn schoonmoeder zei dat Emilio nog niet ready was om me terug te nemen, maar dat ik bij haar moest komen wonen. Ze zei dat ik hem gewoon wat tijd moest geven.
Ik slikte mijn pijn en trots in en ging bij mijn schoonouders wonen. Eindelijk begon ik hen te zien als mijn ouders en leerde ik van mijn schoonmoeder.
Ze leerde me afiingi koken, we lachten. Ze leerde me Emilio’s favoriete gerechten maken en vertelde me verhalen over Emilio’s jeugd.
Langzaam begon ik haar bedoelingen en hart te begrijpen. Ik luisterde zonder meteen het ergste te denken als ze opmerkingen maakte. En langzaam begon Emilio de verandering in te zien.
Drie maanden later vroeg hij me of ik terug wilde komen. Dat deed ik. En dit keer hield ik vast dat ik niet alleen met Emilio was getrouwd, maar ook met zijn familie.
Moraal van dit verhaal: Soms vernietigen we wat goed is, omdat we kijken door de lens van andermans pijn.
We laten hun verhalen, hun teleurstellingen en hun bitterheid bepalen hoe wij de mensen in ons eigen leven zien, terwijl die mensen het misschien echt met ons menen.
Voordat je de bedoelingen van iemand beoordeelt, neem de tijd om die persoon zelf te leren kennen. Spreek, luister en observeer zonder het filter van andermans wonden.
—EINDE—