Ze zei altijd dat alles okay was, maar het was niet okay en ik voelde het. Wat ik toen nog niet wist, is dat zwijgen soms geen stilte is, maar een schreeuw die niemand hoort.
Mijn naam is Stephen. Dit is mijn verhaal. Over hoe haar stilte me boos maakte en wat ik leerde toen ik eindelijk echt begon te luisteren.
Mijn vriendin had iets waar ik niet goed mee om kon gaan.
Ik hield van haar, maar er was één ding: ze sprak niet. Ik bedoel ze communiceerde niet over wat haar dwars zat. En als ze dat deed, klonk het alsof ze moe was, alsof ze had geprobeerd te praten, maar het gewoon niet lukte.
Ik begreep haar niet… tot ze eindelijk sprak.
Haar zwijgen maakte me boos. Niet omdat ze me iets aandeed, maar omdat ik me machteloos voelde. Ik wilde haar begrijpen, maar hoe doe je dat als iemand muren optrekt waar jij woorden probeert te planten?
Ik voelde me buitengesloten. Alsof ze me niet vertrouwde met haar echte gevoelens en dat raakte me. Want ik was er toch? Ik wilde het toch samen oplossen?
Soms dacht ik zelfs: Waarom vecht ik alleen? Waarom blijf ik als zij zich toch afsluit?
Die gedachten deden pijn… en maakten me boos.
Niet op haar als persoon, maar op de afstand die tussen ons bleef bestaan, ondanks alle liefde.
Ik ben van het type persoon dat praat over dingen als er iets mis is. Misschien niet meteen, maar wel later. Niet om te ruziën, maar om helderheid te krijgen. Ik wilde haar gewoon beter begrijpen en samen een oplossing vinden. Dat ben ik.
Dus toen zij stil bleef tijdens onze meningsverschillen, wist ik niet wat ik moest doen. Als ik vroeg wat er was, zei ze altijd dat alles okay was.
Maar ik voelde: het was niet okay. Er was iets, een stilte die zwaar aanvoelde. Er waren onuitgesproken woorden die aan haar knaagden en aan mij.
Elke keer dat we iets hadden, trok ze zich terug. Haar mening of misnoegen verwoordde ze met stemmingswisselingen, die ik later moest wegwuiven, wanneer ze ineens weer verder wilde gaan met het leven alsof ze me daarvoor geen cold shoulders had gegeven.
Het was echt frustrerend, want als ik ervoor koos om boos te worden om haar attitude, werd ze weer boos en trok ze zich terug in haar eigen wereld. En telkens dacht ik: Waarom zegt ze niets? Waarom kiest ze bij elk misverstand voor afstand, terwijl ik juist wil vechten voor wat we hebben?
Ik hield van haar en wilde een oplossing. Ze ging gelukkig akkoord met het zien van een relatietherapeut. Een paar weken voordat we begonnen met de eerste sessie, hadden we een misverstand.
Zoals gewoonlijk wilde ik erover praten, en toen kwamen de woorden die ik niet begreep, maar die wel pijn deden:
“Het lijkt alsof ik altijd degene ben die iets verkeerd doet. Denk je dat jij nooit iets verkeerd doet? Maar ik laat het gaan. Ik praat er niet over, maar jij wilt over alles praten. Als dit zo doorgaat, hoeft het niet hoor. Ik wil geen relatie vol stress.”
Ik kon haar niet volgen. Wat bedoelde ze? Bovendien wilde ik nooit praten om ruzie te maken. Ik wilde gewoon dat we elkaar begrepen. Hoe moet ik weten wat ik verkeerd doe als ze niet praat. Hoe moet ik weten wat ze denkt als ze mij geen toegang biedt.
Als ik eerlijk was: ik sprak inderdaad over dingen die me raakten. Ja, ik weet dat ik niet perfect ben, maar ze heeft altijd de ruimte om ook te zeggen wat zij voelde.
Ik begon te denken dat ze misschien niet bereid was om te vechten voor onze relatie. Ik wilde haar begrijpen, maar hoe doe je dat als ze niets zegt?
Tot onze eerste sessie. We kregen een opdracht van onze relatietherapeut: Een brief schrijven aan elkaar, met daarin de dingen die we mooi vinden aan de ander én wat we lastig vinden.
Mijn vriendin was heel lief, zorgzaam en behalve het feit dat ze niet graag praatte, had ik niets om over te klagen. Dus ik schreef naast alle mooie eigenschappen van haar:
“Het enige negatieve in onze relatie is dat jij alles wat we samen hebben opgebouwd, lijkt te willen opgeven bij elk klein misverstand.”
Ik vroeg haar daar serieus aan te werken. De counseling had ons met veel geholpen en ik hoopte dat dit ook opgelost zou worden.
We zaten in een restaurant toen we de brieven uitwisselden om er vervolgens samen over te praten. Dat was trouwens de opdracht, bij elkaar komen om te praten over wat de ander had benoemd.
Die dag gebeurde er iets wat ik lang had gehoopt. Ze sprak. Er was geen stemmingswisseling, geen ‘okay is goed’, geen ‘er is niets’.
Ze boog haar hoofd terwijl ze met haar vingers speelde: “Je hebt gelijk, maar het is niet dat ik niet wil praten. Ik weet niet hoe ik de juiste woorden moet vinden om over deze dingen te praten. Ik hou van je maar ik ben bang om verkeerd begrepen te worden. Ik wil je geen pijn doen met mijn woorden.”
Ik wist dat ze introvert was, maar ik weet ook dat ze praat. We konden vrij praten over alles, behalve bij conflictsituaties. Dan kreeg ik geen woord uit haar.
Ze vertelde me dat het voor haar gemakkelijker was om te vergeven en dingen een plek te geven dan erover te praten. Ze sprak haar eigen frustraties niet uit en begreep daardoor ook de mijne niet.
Ze kon maar niet begrijpen waarom ik wel dingen wilde bespreken, terwijl zij juist dacht: Forget about it.
Ze was eerlijk met me. Ze gaf aan dat ze zich realiseerde dat ze dingen ook niet echt vergat. Want als je niets zegt, weet de ander het niet en gebeurt het gewoon weer. De opgekropte boosheid en frustratie leidt uiteindelijk tot stress en soms tot escalatie.
Ze zei:
“Ik zeg dat er niets aan de hand is, niet omdat het echt zo is, maar omdat ik de energie niet heb om te praten. Ik weet gewoon niet hoe. Het is vermoeiend. Waar begin je? Hoe formuleer je een zin zonder iets verkeerd te zeggen?”
Vanaf dat moment besloot ik anders te luisteren. Niet alleen naar wat ze zei, maar ook naar wat ze niet durfde te zeggen.
Ik wist dat ik haar een veilige omgeving moest bieden. Ruimte om te praten.
Ik begon met luisteren, met vragen stellen. Ik liet haar zoeken naar de juiste woorden en luisterde met geduld terwijl ze uitlegde wat ze bedoelde. Ik stelde vragen over wat voor mij niet duidelijk was.
Zo maakte ik de weg open voor een relatie waarin communicatie wel mogelijk werd. Het ging niet altijd soepel, maar ik wilde daar zijn en samen met haar werken aan dit aspect van onze relatie.
Langzaam merkte ik op dat er iets veranderde. Ze begon meer te praten. Ik hoefde niet meer te vragen dat ze het doet. Het gesprek kwam. Soms in berichtjes. Soms pas dagen later. Maar ze sprak en dat is alles wat ik nodig had.
Moraal van het verhaal:
Soms zwijgt iemand niet omdat ze niets te zeggen heeft, maar omdat hij/zij niet weet hoe het te zeggen. Sommige mensen hebben vanwege hun ervaring of pijn aangenomen dat praten niets oplost. Sommigen werden genegeerd, belachelijk gemaakt of gekwetst. Er kunnen zoveel redenen zijn waarom iemand stil wordt.
Wat die persoon dan nodig heeft, is geen druk om te spreken, maar begrip en ruimte om te herstellen en te leren praten. Ze hebben geduld nodig terwijl ze hun stem zoeken en een veilige omgeving waar men gehoord wordt…
—EINDE—